Przy bursztynowym wisiorku mała liczba wybita na srebrnej oprawie może przesądzić, czy oglądasz wyrób ze srebra, czy jedynie posrebrzany dodatek. Najczęściej spotkasz próbę 925, ale sam numer nie zawsze wystarcza, by potwierdzić, kto i w jaki sposób oznaczył biżuterię.
Próba opisuje skład stopu, a cecha urzędowa potwierdza badanie
- 925 oznacza 925 części srebra na 1000 części stopu.
- W Polsce spotyka się próby srebra 999, 925, 875, 830 i 800.
- Polska cecha urzędowa zawiera oznaczenie urzędu i liczbę próby, a także charakterystyczny wizerunek.
- Brak cechy nie przesądza o podróbce, jeśli srebrna część wyrobu waży mniej niż 5 g.
- Przy oprawie bursztynu próba dotyczy srebrnego stopu, nie kamienia ani całego naszyjnika.
Numer próby mówi, ile srebra zawiera stop
Na odwrocie zapięcia widzisz „925” i zastanawiasz się, czy to gwarancja srebra? Liczba informuje, że w tysiącu części stopu znajduje się 925 części czystego srebra. Pozostałe składniki, często dodawane po to, by materiał lepiej znosił codzienne noszenie, tworzą resztę stopu.
Polskie oznaczenia obejmują pięć prób: 999, 925, 875, 830 i 800. Wyższa liczba oznacza większy udział srebra, ale nie rozstrzyga sama w sobie o trwałości całej ozdoby. Przy delikatnym wisiorku z bursztynem znaczenie mają też grubość oprawy, konstrukcja uchwytu i sposób mocowania kamienia.
Uważam, że przy biżuterii noszonej na co dzień rozsądniej oceniać próbę razem z wykonaniem oprawy. Sam wysoki udział srebra nie powie, czy cienkie oczko naszyjnika dobrze utrzyma bursztyn.
Polską cechę urzędową rozpoznasz po liczbie i symbolu
Mały stempel może być trudny do odczytania, szczególnie na zapięciu łańcuszka. W polskiej cesze srebra znajdziesz wizerunek głowy, oznaczenie urzędu probierczego i liczbę próby; aktualne wzory publikuje Okręgowy Urząd Probierczy w Warszawie.
Litera przy liczbie nie oznacza innej czystości srebra. To część oznaczenia urzędu. Przykładowo, polskie wzory obejmują zapis W 925 dla próby 925, a także K 875, P 830 i G 800. Zestawienie prób, wizerunków i definicję cechy urzędowej zawiera Prawo probiercze.
Na wyrobach sprowadzonych możesz zobaczyć inne znaki. Część zagranicznych oznaczeń jest uznawana na podstawie umów międzynarodowych; wyroby z Wspólną Cechą Kontroli CCM mogą być wprowadzane do obrotu w państwach konwencji bez ponownego badania, o czym informuje Okręgowy Urząd Probierczy w Warszawie w opisie konwencji. Dlatego nietypowy znak nie musi oznaczać problemu, ale sam numer „925” bez rozpoznawalnego kontekstu nie potwierdza jeszcze, że wyrób przeszedł urzędowe badanie.
Brak stempla na drobnym elemencie nie musi oznaczać podróbki
Wisiorek z bursztynem może mieć srebrne oczko lub zapięcie tak małe, że trudno znaleźć na nim wyraźne oznaczenie. Polskie przepisy zwalniają z obowiązku cechowania wyroby, w których masa części wykonanych ze stopu srebra jest mniejsza niż 5 g. To wyjątek dotyczący masy srebrnych elementów, a nie masy całej biżuterii z bursztynem.
Próg wyjaśnia częsty mit: brak urzędowej cechy nie zawsze oznacza, że wyrób jest fałszywy. Nie potwierdza jednak automatycznie, że srebro jest prawdziwe. Gdy stempel jest nieobecny, poproś sprzedawcę o informację o próbie i o to, które części wykonano ze srebra.
Jeśli ozdoba jest stara, brak współczesnego oznaczenia również nie rozstrzyga sprawy. Ustawa przewiduje osobną kategorię wyrobów dawnego pochodzenia, więc przy przedmiocie o wartości historycznej lub rodzinnej ocenę lepiej oprzeć na badaniu, a nie na samym wyglądzie stempla.
Sprawdź oznaczenie, zanim uznasz srebrną oprawę za potwierdzoną
Stempel „925” wygląda przekonująco, lecz najłatwiej uniknąć pomyłki, rozpatrując go razem z budową wyrobu i opisem sprzedawcy. W praktyce pomocne jest takie rozróżnienie:
| Sytuacja | Co może oznaczać | Co zrobić |
|---|---|---|
| Widnieje polska cecha z wizerunkiem i liczbą próby | Oznaczenie urzędowe wskazuje rodzaj metalu i próbę | Porównaj cały znak z urzędowym wzorem, nie samą liczbę |
| Jest wyłącznie wybite „925” | To informacja o deklarowanej próbie, ale bez pełnej cechy urzędowej | Zapytaj, czy istnieje dokument lub opis producenta potwierdzający skład |
| Nie ma stempla, a srebrna część jest bardzo mała | Wyrób może należeć do wyjątku od obowiązku cechowania | Poproś o deklarację próby i ustal, z czego wykonano zapięcie oraz oprawę |
| Widać zagraniczne oznaczenia | Mogą pochodzić z systemu probierczego innego kraju | Sprawdź, czy znak jest rozpoznawalny i czy opis produktu podaje kraj oraz próbę |
Przy zakupie kompletu z bursztynem zwróć uwagę, czy opis przypisuje próbę całej oprawie, czy tylko wybranym elementom. Próba nie opisuje bursztynu, a srebrne zapięcie nie dowodzi, że wszystkie metalowe części naszyjnika wykonano z tego samego stopu.
Przy bursztynie liczy się także konstrukcja oprawy
W ciepłym kolorze bursztynu srebro tworzy wyraźny kontrast, ale o komforcie noszenia decydują detale, których próba nie ujawnia. Zobacz, czy krawędzie oprawy nie są ostre, czy kamień nie porusza się w mocowaniu i czy ogniwo przy zapięciu nie wygląda na nadmiernie cienkie.
Próba 925 jest częstym wyborem w biżuterii, ponieważ stop zawiera dużo srebra i nadaje się do użytkowych ozdób. Srebro może z czasem ciemnieć; ciemnienie samo w sobie nie dowodzi ani niskiej próby, ani fałszerstwa. Jak wyjaśnia Jewelers of America, srebrna biżuteria może matowieć i ciemnieć, a stopuje się ją między innymi po to, by zwiększyć jej wytrzymałość.
Przy komplecie z bursztynem najpierw sprawdź oznaczenie, potem obejrzyj każde zapięcie i łączenie. Dobry wybór łączy czytelną informację o próbie z solidnie wykonaną oprawą, bo sam stempel nie powie, jak ozdoba zniesie noszenie.
